Udar cieplny u psa to stan bezpośredniego zagrożenia życia, który wymaga natychmiastowej reakcji opiekuna oraz szybkiej pomocy weterynaryjnej. Wysokie temperatury, pozostawienie psa w samochodzie, intensywny wysiłek fizyczny podczas upału czy niewłaściwa wentylacja pomieszczeń mogą doprowadzić do gwałtownego przegrzania organizmu zwierzęcia.

W przeciwieństwie do ludzi psy nie pocą się całą powierzchnią skóry. Regulują temperaturę ciała głównie poprzez ziajanie oraz niewielką ilość gruczołów potowych znajdujących się na opuszkach łap. Z tego powodu są znacznie bardziej narażone na przegrzanie organizmu.

Kiedy dochodzi do udaru cieplnego u psa?

Prawidłowa temperatura ciała psa wynosi około 38–39°C. Gdy temperatura organizmu przekracza 40°C, zaczynają pojawiać się niebezpieczne zaburzenia funkcjonowania narządów. Przy temperaturze powyżej 41–42°C może dojść do niewydolności wielonarządowej, uszkodzenia mózgu, nerek, wątroby oraz śmierci zwierzęcia.

Najczęstsze przyczyny udaru cieplnego u psa:

• pozostawienie psa w zamkniętym samochodzie,
• spacery w godzinach największego nasłonecznienia,
• intensywny wysiłek fizyczny podczas upałów,
• brak dostępu do świeżej wody,
• przebywanie w niewentylowanych pomieszczeniach,
• transport zwierzęcia bez odpowiedniej wentylacji.

Rasy psów szczególnie narażone na udar cieplny

Niektóre psy są znacznie bardziej podatne na przegrzanie niż inne. Dotyczy to przede wszystkim ras brachycefalicznych, czyli psów o skróconej kufie.

Rasy brachycefaliczne

Psy brachycefaliczne mają zwężone drogi oddechowe, co utrudnia efektywne chłodzenie organizmu poprzez ziajanie.

Do ras szczególnie zagrożonych należą:

• buldog francuski,
• buldog angielski,
• mops,
• shih tzu,
• pekińczyk,
• boston terrier,
• bokser,
• cavalier king charles spaniel.

U tych ras nawet umiarkowane temperatury mogą powodować problemy z oddychaniem i przegrzanie organizmu.

Inne grupy wysokiego ryzyka

Większe ryzyko występuje również u:

• psów starszych,
• szczeniąt,
• psów otyłych,
• zwierząt z chorobami serca,
• psów cierpiących na schorzenia układu oddechowego,
• ras o bardzo gęstej sierści, takich jak chow chow, nowofundland czy bernardyn.

Objawy udaru cieplnego u psa

Wczesne rozpoznanie objawów może uratować zwierzęciu życie.

Pierwsze objawy przegrzania

• intensywne ziajanie,
• przyspieszony oddech,
• nadmierne ślinienie,
• niepokój,
• osłabienie,
• zaczerwienienie błon śluzowych.

Zaawansowane objawy udaru cieplnego

• wymioty,
• biegunka (często z domieszką krwi),
• chwiejny chód,
• zaburzenia równowagi,
• dezorientacja,
• drżenia mięśniowe,
• utrata przytomności,
• drgawki.

Każdy z tych objawów wymaga natychmiastowego kontaktu z lekarzem weterynarii.

Pierwsza pomoc – jak ratować psa z udarem cieplnym?

Jeżeli podejrzewasz udar cieplny u swojego psa, działaj natychmiast.

Krok 1. Przenieś psa do chłodnego miejsca

Zapewnij cień, klimatyzowane pomieszczenie lub miejsce z dobrą wentylacją.

Krok 2. Rozpocznij stopniowe schładzanie

Używaj chłodnej, ale nie lodowatej wody. Polewaj przede wszystkim:

• brzuch,
• pachwiny,
• łapy,
• szyję.

Można stosować mokre ręczniki oraz zwiększyć przepływ powietrza za pomocą wentylatora.

Krok 3. Zapewnij dostęp do wody

Pies powinien mieć możliwość samodzielnego picia niewielkich ilości chłodnej wody. Nie należy zmuszać go do picia.

Krok 4. Natychmiast udaj się do weterynarza

Nawet jeśli stan zwierzęcia wydaje się poprawiać, konieczna jest profesjonalna diagnostyka. Powikłania mogą rozwijać się jeszcze przez wiele godzin po przegrzaniu.

Czego nie robić podczas udaru cieplnego?

Wielu opiekunów popełnia błędy, które mogą pogorszyć stan psa.

Nie należy:

• zanurzać psa w lodowatej wodzie,
• przykładać lodu bezpośrednio do całego ciała,
• zmuszać zwierzęcia do picia,
• zwlekać z wizytą u lekarza weterynarii.

Zbyt gwałtowne schładzanie może prowadzić do szoku i dodatkowych zaburzeń krążenia.

Jak zapobiegać udarowi cieplnemu u psa?

Profilaktyka jest najskuteczniejszą metodą ochrony przed przegrzaniem.

Pamiętaj o kilku podstawowych zasadach:

• nigdy nie zostawiaj psa w samochodzie,
• spaceruj rano lub wieczorem,
• zapewnij stały dostęp do świeżej wody,
• unikaj intensywnej aktywności podczas upałów,
• zapewnij cień podczas pobytu na zewnątrz,
• szczególnie obserwuj psy brachycefaliczne i seniorów.

Podsumowanie

Udar cieplny u psa jest stanem nagłym, który może zakończyć się śmiercią nawet w ciągu kilkudziesięciu minut. Szczególnie zagrożone są rasy brachycefaliczne, takie jak mopsy, buldogi francuskie czy buldogi angielskie. Znajomość objawów, szybka reakcja oraz właściwie udzielona pierwsza pomoc znacząco zwiększają szanse zwierzęcia na przeżycie. W okresie letnim odpowiedzialność opiekuna i profilaktyka są kluczowe dla bezpieczeństwa psa.